Foutjes kosten fiscus tonnen

DEN HAAG - Door een gat in de wetgeving hoeven belastingbetalers fouten van de fiscus in hun voordeel, niet terug te betalen. Maar moedwillig de boel flessen heeft geen zin, bezweert de Belastingdienst. Toch verliest de fiscus meer dan duizend rechtszaken per jaar die particulieren hebben aangespannen.

Jarenlang geen cent belasting meer hoeven te betalen: de 72-jarige AOWer moet door het plafond zijn gesprongen van vreugde toen de rechter hem in het gelijk stelde. De Belastingdienst had een te hoog opgegeven aftrekpost van zijn hypotheekrente (3,4 miljoen in plaats van 3400 euro) in eerste instantie geaccepteerd en mocht daar van het gerechtshof jaren later niet meer op terugkomen. De lucratieve aftrekpost bleef staan; de komende acht jaar hoeft de man geen belasting meer af te dragen.

,,Een uitzondering, bezweert een woordvoerder van de Belastingdienst. ,,De computer (die aangiften automatisch controleert, red.) piepte keurig toen die de enorme aftrekpost las. De merkwaardige aangifte belandde daarom voor nadere controle op het bureau van een inspecteur. Die zag de fout, maar maakte er vervolgens zelf ook n door per ongeluk op uitbetalen te drukken in plaats van op herstellen. De woordvoerder: ,,De kans dat zoiets gebeurt, is uitermate klein. Massaal proberen de fiscus te tillen door te hoge aftrekposten op te geven, heeft echt geen nut.

Geen uitzondering

Toch is het geval van de AOWer geen uitzondering. Vorig jaar besloot de Hoge Raad in een reeks van uitspraken dat belastingplichtigen te veel teruggekregen belasting niet hoeven terug te betalen als de fiscus zelf een fout heeft gemaakt bij de verwerking van de aangifte. In zon geval heeft de belastingbetaler geluk zodra de definitieve aanslag is verstuurd.

Zoals de handelaar in aandelen die geheel volgens de regels 25 procent van zijn verlies van de belasting aftrok. Medewerkers van de fiscus hadden de teruggave echter gebaseerd op het volledige verlies, zodat de handelaar te veel geld terug kreeg van de belasting. Of een gezin dat tot tweemaal toe de dienst had gevraagd of het successierechten over een verkregen erfenis moest betalen en telkens kreeg te horen van niet. Toen de fiscus later alsnog met een aanslag kwam, werd die door de rechter verscheurd.

,,De wet is onduidelijk op dit punt, aldus een woordvoerder van de Belastingdienst. ,,Wanneer iemand bij zijn aangifte een post verzwijgt, kan de fiscus ook na het vaststellen van een definitieve aanslag nog tot vijf jaar nadien navorderen. Maar wanneer een te hoog opgegeven aftrekpost is geaccepteerd, mag dat niet meer altijd van de Hoge Raad. Daarom werken we nu aan een wetswijziging om het gat in de regels te dichten.

Flessen

Loont het voorlopig dan toch om de boel te flessen? Jan Zweekhorst van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs (NFB) wil het iedereen afraden. ,,Als ze aanneembaar kunnen maken dat je dat bewust hebt gedaan, kan je worden veroordeeld voor fraude. Kijk naar Guus Hiddink. Hem hangt nu tien maanden gevangenisstraf boven het hoofd.

Doorgaans komt fraude toch wel aan het licht, zeggen de kenners. ,,Kijk, die ene inspecteur heeft gewoon liggen slapen, zegt Zweekhorst. ,,Want een kind kan bedenken dat een hypotheekrenteaftrek van ruim 3 miljoen niet kan. De man zou dan een hypotheek moeten hebben van 25 tot 30 miljoen. Terwijl hij al die jaren daarvoor maar 3000 euro aan rente aftrok.

Toch zullen door de uitspraak in deze zaak nu allicht meer mensen de grenzen van wat mag opzoeken, verwacht fiscalist Jan Willem Kemper van het College Belastingadviseurs. Er zijn altijd mensen die het ook willen proberen wanneer een spectaculaire zaak in de publiciteit is gekomen. Maar die doen dat dan wel te kwader trouw, merkt hij op, en niet per ongeluk zoals de AOWer.

Dat er soms fouten worden gemaakt bij de Belastingdienst, is voor weinigen een verrassing. De dienst kreunt en zucht onder de enorme hoeveelheid die ze te verhapstukken krijgt en heeft de afgelopen jaren allerlei bezuinigingen moeten doorvoeren. Er moet nu meer werk (behalve belasting ook het uitkeren van zorg- huur- en kindertoeslag) worden gedaan door minder mensen.

Vorige maand waarschuwde de baas van de dienst, directeur-generaal Jenny Thunnissen, nog dat de dienst er de komende twee jaar onmogelijk nieuwe belastingmaatregelen bij kan hebben. ,,Dat kan de organisatie niet meer trekken zonder ongelukken, zei Thunnissen. Ongelukjes die in een enkel geval gunstig voor de burger uitvallen.

Bron: Nederlands Dagblad 16 februari 2007