Goed testament scheelt belasting

Van elke mogelijkheid om belasting te besparen maakt u gebruik, maar u staat er vaak niet bij stil wat er gebeurt met uw vermogen als u overlijdt. Zo ontstaan familieruzies en is de fiscus de lachende derde. Een testament kan veel van deze ellende voorkomen.

Net als de opbouw van vermogen tijd en aandacht vraagt, geldt dat ook voor de uiteindelijke verdeling ervan. Vaak blijkt het opstellen van een testament verstandig. Daarmee is een rechttoe rechtaan toepassing van het wettelijke erfrecht te voorkomen. Geld naar de volgende generatie overhevelen, is zowel een gevoels- als een fiscale kwestie.

De belangrijkste manier om te voorkomen dat een nalatenschap voor een belangrijk deel in de zakken van de fiscus verdwijnt, is tijdens uw leven alvast bedragen te schenken. Nu zijn de schenkingstarieven gelijk aan die voor het successierecht, maar wel gelden er aparte, van elkaar verschillende, vrijstellingen waar u gebruik van kunt maken.

Aan kinderen kan elk kalenderjaar 4412 (2007) vrij van belasting worden geschonken. Voor kinderen tussen 18 en 35 geldt bovendien dat de jaarlijkse vrijstelling n keer mag worden opgerekt naar 22.048. Deze vrijstellingen gelden alleen voor giften door ouders aan kinderen. Dus niet omgekeerd.

Heeft u geen kinderen, maar wel een lievelingsneef of wellicht iemand anders, dan geldt er een jaarlijkse vrijstelling van 2684 voor alle ander schenkingen aan personen. Let daarbij op, want komt u boven dat bedrag, dan belast de fiscus alsnog de hele schenking. Daarbij hanteert de fiscus wel de regel dat de verschuldigde belasting nooit hoger is dan 75% van het bedrag dat boven de vrijstelling uitkomt. Meer geven dan de vrijstelling is uit fiscaal oogpunt uitermate onvoordelig.

Nalaten

Ook voor de nalatenschap gelden er in het successierecht vrijstellingen, die over het algemeen (voor familieleden) hoger zijn dan de vrijstellingen voor schenken. De hoogste vrijstelling is voor de echtgenote/partner die 515.928 (2007) onbelast mag ontvangen. Over het meerdere geldt een tarief van 5%, oplopend naar 27%. Jonge kinderen mogen 4412 voor elk jaar dat ze onder de 23 jaar zijn ontvangen, maar minimaal 10.000. Kinderen boven de 23 kunnen onbelast 10.000 ontvangen, mits hun erfdeel niet meer bedraagt dan 26.455.

De tarieven van het schenkings- en successierecht zijn gecompliceerd. Ze hangen af van de relatie tussen de erflater en de ontvangende partij en kennen een trapsgewijs verloop. Hoe hoger het belaste bedrag, des te hoger de fiscus het gemiddelde heffingspercentage opschroeft. Zo betalen broers en zussen tussen de 26% en 53% over het belaste deel van een schenking/nalatenschap. Het percentage kan zelfs oplopen naar 68 als een derde een flink bedrag erft. Op www.belastingdienst.nl vindt u zowel voor een schenking als een nalatenschap een handige rekenhulp, waarmee de belasting is uit te rekenen.

De belangrijkste tip is echter: blijf binnen de vrijstellingen. Verwacht u dat een nabestaande deze vrijstellingen mogelijk gaat overstijgen, is het slim alvast de vrijstellingen voor schenken 'op te maken'. Jaar na jaar is er veel vermogen over te hevelen.

Een ander veelgehoord advies is kleinkinderen rechtstreeks schenkingen te doen (binnen de vrijstelling) en bovendien een bedrag na te laten. Kleinkinderen mogen 10.000 onbelast uit zo'n nalatenschap ontvangen. Daarbij bespaart u niet alleen successierecht, dat anders uw kind verschuldigd is, maar voorkomt u ook dubbele belastingheffing. Ooit gaat het vermogen dat aan de kinderen vervalt, immers richting kleinkinderen. En dan moet er nogmaals successierecht worden betaald.

Om uw nalatenschip, zoals hiervoor, slim te plannen, is een testament nodig. Is dat er niet, dan geldt de wettelijke verdeling. Daarbij wordt de nalatenschap in gelijke delen verdeeld over kinderen en de huwelijks- of geregistreerde partner.

Zijn er drie kinderen krijgt iedereen dus een kwart. De kinderen krijgen hun erfdeel in de vorm van een vordering die pas opeisbaar is als de overblijvende ouder overlijdt. Tot dan heeft de ouder de volledige beschikking over de gehele nalatenschap.

Familievete

In de praktijk zien notarissen vooral problemen ontstaan tussen broers en zussen, neven en nichten, over de beruchte familie-erfstukken. Wie krijgt het gouden horloge van vader of de Friese staartklok van tante An? Die wet regelt wel welk deel iemand uit de nalatenschap krijgt, maar niet wat. Een testament regelt dat wel en voorkomt mogelijk een familieruzie.

In het testament is niet alles mogelijk. Kinderen en zelfs de partner kunnen onterfd worden, maar zij houden wel rechten. Bij kinderen is dat de 'legitieme portie', een geldvordering ten bedrage van de helft van het hun normaliter toekomende erfdeel. Een onterfde partner kan altijd aanspraak maken op het vruchtgebruik van woning en inboedel.

Bron: Overgeld.nl 26 maart 2007