De juridische positie van woekerpolis slachtoffers

Woekerpolissen worden ze inmiddels genoemd, de beleggingsproducten waarbij de kosten hoog kunnen oplopen en het rendement achterblijft. Maar wat kun je er als consument tegen doen?

Iedereen die een beleggingsproduct heeft gekocht en het gevoel heeft dat door verborgen kosten de opbrengsten wel eens vies zouden kunnen tegenvallen, adviseer ik zijn bank of verzekeraar te vragen om een volledige en begrijpelijke uitleg over de opbouw van de waarde van de polis en de invloed die kosten daarop hebben.

De gemiddelde consument blijkt niet in staat goed te begrijpen wat hij nu precies van het beleggingsproduct mag verwachten en ook niet hoe de in rekening gebrachte kosten zijn opgebouwd. Consumenten vertrouwen vaak volledig op de juistheid van de informatie van de aanbieder. Daarom heeft de financile instelling een informatie- en een zorgplicht tegenover zijn clinten. De bank of verzekeraar moet voor het afsluiten van de overeenkomst uitzoeken wat het doel is van de aanschaf van het product. Is dat bijvoorbeeld bedoeld als oudedagsvoorziening, voor aflossing van de hypotheekschuld of als spaarpotje voor extraatjes. Het profiel van de klant moet dus in kaart zijn gebracht.

Dat is echter niet alles. Vaak wordt vergeten dat in de Nadere Regeling Gedragstoezicht Effectenverkeer het Ken uw clint beginsel is vastgelegd. Dit komt erop neer dat de bank of verzekeraar in de gaten moet houden of de omstandigheden van de beleggers, zoals diens financile positie en het doel waarvoor de overeenkomst is afgesloten is gewijzigd. Maar bijvoorbeeld ook wat de deskundigheid van die specifieke clint is en of hij de risicos die zijn verbonden en wat hij aan kosten kwijt is daadwerkelijk begrijpt.

Die verplichtingen gelden ook voor de tussenpersoon van de bank of verzekeraar. Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat de tussenpersoon zich goed in hun specifieke situatie verdiept en dat het geadviseerde product maatwerk is. De adviseur mag zich dus zeker niet laten leiden door zijn eigen belangen en het product adviseren waaraan hij het meest verdient.

Misleid

De Autoriteit Financile Markten (AFM) heeft recentelijk in een voorlopig rapport vastgesteld dat enkele tientallen procenten van de verkopers wettelijke regels overtreedt waardoor klanten misleid worden, zo meldde De Telegraaf onlangs. Consumenten moeten door de verkoper/tussenpersoon bijvoorbeeld worden gewezen op de gevolgen wanneer het product voor het einde van de looptijd wordt beindigd, zoals in het geval van een verhuizing of echtscheiding. Dit gebeurt helaas nog te weinig en daardoor krijgen veel consumenten geen volledig beeld van de risicos en de kosten van beleggingsproducten en schaffen zij een niet passend product aan.

Er wordt op dit moment druk overlegd over onafhankelijke onderzoeken in de hoop dat er meer duidelijkheid en wellicht een oplossing komt voor de gedupeerden. Daarbij moet eerst de problematiek die niet voor ieder beleggingsproduct gelijk is in kaart worden gebracht.

Tussenpersonen

Verder speelt ook nog de mogelijke aansprakelijkheid van de tussenpersonen die als intermediair en adviseur betrokken zijn geweest bij de verkoop van deze producten en in een aantal gevallen hun klanten verkeerd hebben geadviseerd door hun slechte producten aan te raden, waarvoor ze wel hun provisies hebben gencasseerd.

Inmiddels hebben zich diverse belangenbehartigers opgeworpen die maar al te graag bereid zijn voor de vele honderdduizenden gedupeerden te gaan procederen. Het is voor die slachtoffers te hopen dat ze nu beter worden genformeerd over de kansen en de risicos dan bij het afsluiten van de beleggingsverzekering. De kwaliteit van de adviezen van de belangenbehartigers verschilt zeer.

De ervaring met zaken van andere slachtoffers zoals die van aandelenleaseproducten, heeft geleerd dat het helemaal nog niet zo eenvoudig is om voor een grote groep een uniforme compensatieregeling te treffen. Het grootste probleem is dat de rechter van geval tot geval zal moeten nagaan of de financile instelling zo ernstig is tekortgeschoten dat een schadevergoeding op zn plaats is. Dan moet ook nog in ieder individueel geval worden vastgesteld hoe hoog de schade is. Dat is nog best lastig, alleen al omdat wat nu je schade lijkt te zijn over tien jaar door koersontwikkelingen heel anders kan liggen.

Overigens schuilt hier nog een andere adder onder het beleggingsgras: schadeclaims verjaren (vervallen) simpel gezegd binnen vijf jaren nadat je bekend met de schade bent geworden.

Bron: Overgeld.nl 21 april 2007