Lage inkomens krijgen te veel krediet

AMSTERDAM - Kredietverleners lenen te veel geld aan lage inkomens. Dat is de belangrijkste conclusie van een onderzoek van de Autoriteit Financile Markten (AFM) dat vrijdag is gepubliceerd.

De AFM noemt de praktijken onverantwoord en niet acceptabel. De grote banken zeggen dat zij niet bij het onderzoek zijn inbegrepen en dat zij zich ook niet herkennen in het opgeroepen beeld. Wel wordt gewerkt aan een nieuwe gedragscode. Uit het onderzoek blijkt verder dat de reclames voor leningen zoals een doorlopend krediet veelal niet aan de eisen voldoen. Het onderzoek betrof drie banken, vijf financieringsbedrijven en vijf postorderbedrijven betreft. In tweederde van de onderzochte reclames ontbreken noodzakelijke cijfers, of wordt er veel te veel informatie gegeven, zodat de kern van de aanbieding ondersneeuwt. Voorbeeld is het vermelden van tabellen met hele grote leenbedragen tegen lage tarieven, met daarbij slechts in heel kleine lettertjes de voorwaarde dat die bedragen een tweede hypotheek betreffen, alleen af te sluiten op een huis met voldoende overwaarde. Norm onder bijstandsniveau De kern van het onderzoek betreft de manier waarop wordt omgegaan met de eis dat geen geld mag worden geleend als dat onverantwoord is: als consumenten door de lasten van de lening (rente en aflossing) te weinig geld overhouden voor levensonderhoud. De conclusie van de AFM is dat kredietverleners normen hanteren die onder het bijstandsniveau liggen. Bijstand kan volgens de toezichthouder worden gezien als het bestaansminimum. Banken en dergelijke zien er echter geen probleem in dan nog krediet te verlenen. Voor een tweepersoonshuishouden bijvoorbeeld is de bijstand 1008 euro. Sommige geldverstrekkers willen nog krediet geven als er, na aftrek van rente en aflossing, nog 650 euro overblijft. De AFM vindt dat niet verantwoord en niet acceptabel en maakt melding van overleg met de brancheverenigingen van banken en financieringsmaatschappijen. Daarin is afgesproken dat de hoogte van de normen kritisch bezien wordt en dat normen inkomensafhankelijk worden. Zo wordt dan rekening gehouden met het gegeven dat consumenten met een hoger inkomen gewend zijn aan een hoger uitgavenpatroon. Dat gebeurt nu niet. Gedragscode Hein Blocks, directeur van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), zegt dat aan het einde van dit kwartaal de banken een nieuwe gedragscode zullen aanvaarden. Maar niet naar aanleiding van dit rapport. Aan de nieuwe code werd al gewerkt met het oog op de wetswijzigingen van vorig jaar. Afgezien daarvan, zegt hij, is het altijd het beleid van de NVB geweest overkreditering te voorkomen. Naast de sociale gevolgen is dat ook als bedrijf niet verstandig: je neemt overbodig grote risicos. De uitkomsten over de reclame-uitingen noemt hij verontrustend. Blocks zegt dat geen van de grote banken in het AFM-onderzoek zijn betrokken. De grote banken herkennen zich dan ook niet in het opgeroepen beeld. Ook andere financile instellingen, onder meer de DSB Bank, laten weten zich niet te herkennen in de uitkomsten.

Bron: Volkskrant 12 januari 2007