Onverwacht bezoek weer onder de loep

DEN HAAG - Voor de tweede keer in korte tijd buigt de Haagse rechtbank zich vandaag over de vraag of de Sociale Verzekeringsbank (SVB) onaangekondigd op bezoek mag bij 65-plussers, om te controleren op fraude met hun AOW-uitkering.

De SVB gebruikte tot maart van dit jaar regelmatig deze methode om te controleren of AOWers bij voorbeeld niet samenwoonden en tegelijkertijd een uitkering voor alleenwonenden ontvingen.Daar moest de uitkeringsverstrekker echter mee ophouden toen in maart van dit jaar diezelfde Haagse rechtbank in een door de ouderenbond ANBO aangespannen kort geding bepaalde dat dergelijke onaangekondigde bezoeken niet meer toegestaan waren als er niet een duidelijk vermoeden van fraude was.Naar aanleiding van die uitspraak heeft de SVB het aantal controlebezoeken moeten terugbrengen van 5.000 naar 4.000 per jaar.Op 11 april deed echter de Centrale Raad van Beroep, de hoogste bestuursrechter van ons land, een uitspraak die volgens de SVB weer een ander licht werpt op de kwestie. In een zaak over onaangekondigde huisbezoeken aan bijstandsgerechtigden kwam dit college tot een afwijkende uitspraak. De raad staat daarin de huisbezoeken wel toe, maar de controle-instantie moet dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moet er vooraf toestemming worden gevraagd en ook de bijstandgerechtigde voorgelicht worden over de consequenties van het niet-meewerken aan het onderzoek.De SVB heeft deze uitspraak van de Centrale Raad van Beroep nu aangegrepen om nogmaals de Haagse Rechtbank een uitspraak te vragen over de onaangekondigde huisbezoeken. Volgens woordvoerster Ariane Volz van de uitkeringsvertrekker is er door de twee verschillende uitspraken onduidelijkheid ontstaan over de voorwaarden waaronder de onaangekondigde huisbezoeken toelaatbaar zijn. ,,Daarom dit tweede kort geding. We willen van de rechtbank graag duidelijkheid, niet alleen voor ons maar ook voor de burgers. Die moeten toch ook weten waar ze aan toe zijn in deze kwestie. We hebben onze hoop gevestigd op eenduidige richtlijnen voor dit soort controlebezoeken, ongeacht de aard van de uitkering. Bij de ANBO bestrijden ze dat er onduidelijkheid is ontstaan door de uitspraak van de Raad. Woordvoerster Juanita Bouman: ,,Wij hebben een uitspraak van de kort-gedingrechter over de controlebezoeken aan WAOers. Die uitspraak is duidelijk genoeg. Daarom vinden wij het vreemd dat de SVB nu voor een tweede keer een oordeel vraagt over deze kwestie aan dezelfde rechter.Volgens de ouderenbond zijn deze controlebezoeken ook een erg omslachtige en inefficiente methode om fraude met AOW-uitkeringen op te sporen. ,, Dat heeft de SVB zelf ook al toegegeven in haar publicaties. Door het koppelen van verschillende bestanden, bij voorbeeld van de fiscus en de gemeentelijke basisadministratie, is de opsporing van fraude veel gemakkelijker en effectiever uit te voeren. Wij gaan er dus vanuit dat de SVB deze vermaledijde methode, die veel ouderen de stuipen op het lijf jaagt, helemaal niet nodig heeft voor de opsporing van fraude.Staatssecretaris Aboutaleb (Sociale Zaken) wil de uitspraak van de rechter in het vandaag dienende kort geding afwachten. Wanneer de rechter belemmeringen opwerpt voor de onaangekondigde huisbezoeken wil hij de wet zodanig aanpassen dat ze wel weer mogelijk worden. Na de eerdere uitspraak van de Haagse rechter in maart heeft hij die wetswijziging al aangekondigd. Toen kreeg Aboutaleb steun voor dat plan van een meerderheid in de Tweede Kamer.

Bron: Algemeen Dagblad 5 juli 2007