Woningkoper steeds vaker gedwongen in speciale hypotheek

Steeds meer Nederlanders kunnen door schulden, scheiding, inkomensverlies of andere oorzaken niet meer terecht op de normale hypotheekmarkt. Willen ze hun huis houden of een nieuwe woning kopen, dan zijn ze aangewezen op specialistische hypotheekverstrekkers. Maar wl tegen een hogere hypotheekrente. Soms een uitkomst, maar niet altijd nodig.

Zon 600.000 mensen hebben grote moeite een hypotheek te krijgen vanwege een negatieve beoordeling bij het Bureau Kredietregistratie (BKR). Als de registratie van betalingsachterstanden nog sneller geschiedt, zoals bij schulden aan nuts- en woningbouwbedrijven, kan de groep met hypotheekproblemen verdubbelen, zegt Ebbo de Jong, marketingdirecteur van ELQ Hypotheken.

Bij ELQ, pionier van speciale hypotheken in Nederland, hebben ze al heel wat vreemde zaken voorbij zien komen. Van de man die aan een misverstand met de Bijenkorf zonder het te weten een negatieve codering in Tiel overhield, tot het gescheiden echtpaar waarbij beiden het verdommen de rekening voor de mobiele telefoons van de kinderen te betalen, waardoor de vrouw nu met een negatieve BKR-notering zit. Gevolgen: ze konden geen hypotheek meer afsluiten. De Jong: Je kunt zelf van alles bedenken, in de praktijk tref je nog verbluffender gevallen aan.

Negatieve code

Een negatieve codering wordt gegeven als er ergens op een lening betalingsachterstand is ontstaan. De aantekening blijft bovendien maar liefst vijf jaar staan. Lang niet altijd zijn de direct betrokkenen op de hoogte. Een kwart van de mensen die bij ons komen weten niet eens dat ze een negatieve code hebben; de bank had hun geen reden voor weigering van een hypotheek opgegeven, stelt De Jong.

Inmiddels is ELQ allang niet meer de enige aanbieder die hypotheken verstrekt aan klanten die anderen te risicovol vinden. Aan ondernemers met een onregelmatig inkomen, maar ook aan mensen met een BKR-stigma. Toets op Google BKR en hypotheek in en je wordt overspoeld met aanbieders die een negatieve BKR-code geen probleem zeggen te vinden. Net als bij ELQ hangt aan die souplesse echter wel een prijskaartje: de hogere rente.

Net als andere verstrekkers van speciale hypotheken hanteert ELQ een opslag op de rente. Hoe hoger het risico bijvoorbeeld een zware negatieve BKR-codering, of coderingen voor meerdere afbetalingsproblemen hoe hoger de rente. De zware gevallen kunnen tot 85% van de executiewaarde lenen, en kunnen een tot wel 4% hogere rente dan normaal betalen. De lichte gevallen bijvoorbeeld wegens een ooit gemelde kleine betalingsachterstand voor mobiel bellen betalen ook al snel n procent meer. Veel hangt af van de executiewaarde. Ook voor zelfstandigen is er een opslag.

Zelfstandigen

Het is echter niet alleen het BKR dat de vraag naar gespecialiseerde hypotheken doet stijgen, er zijn ook steeds meer zelfstandigen die niet echt een vast inkomenspatroon kunnen overleggen en daarmee niet voldoen aan de voorwaarden voor een hypotheek. Of mensen die na een scheiding in de woning willen blijven wonen, maar met een half salaris in betalingsproblemen raken. ELQ raamt de markt voor hypotheken voor deze groepen op jaarlijks zon 1 miljard euro, met elk jaar een forse groei.

Een dergelijke markt is natuurlijk ook interessant voor de grote banken. Verkochten ze tot drie jaar geleden volgens De Jong stelselmatig nee bij een negatieve BKR-notering, tegenwoordig valt er bij veel banken wel iets te regelen. Dat blijft echter veelal een uitzondering, het is niet het uitgangspunt zoals bij ons.

Persoonlijke situatie

Marktleider Rabobank laat bij monde van een woordvoerder echter weten naar de hele persoonlijke situatie te kijken, niet alleen naar een BKR-code. We brengen dan ook geen opslag op de rente in rekening, we weten dat partijen het doen, maar we vinden dat geen goede zaak. Dat klinkt veelbelovend, wellicht is die renteopslag dus lang niet altijd nodig. Een eenduidig antwoord bij welke BKR-gradatie Rabo nog wel een hypotheek verstrekt, geeft de bank echter helaas niet. Veel blijkt van de lokale banken af te hangen en hoe die de persoonlijke financile situatie bij een hypotheekaanvraag inschatten.

Ook andere verstrekkers laten weten niet langer onverdeeld nee te zeggen tegen een BKR-code, al blijft het verkrijgen van een hypotheek voor velen niet gemakkelijk. Zelfs bij ELQ worden 4 van de 10 aanvragen toch afgekeurd omdat de financile ellende en het risico op betalingsproblemen simpelweg te groot is.

Extra financieringsmogelijkheid

Vereniging Eigen Huis laat in een reactie weten de zogeheten BKR-hypotheken als een extra financieringsmogelijkheid voor een selecte groep te zien. We zijn echter van mening dat hiermee terughoudend moet worden omgegaan. Het verstrekken van een BKR-hypotheek vergt een zeer zorgvuldige voorlichting en een grondige risicoanalyse, aldus de belangenorganisatie voor huizenbezitters. Vereniging Eigen Huis bemiddelt overigens niet zelf in BKR-hypotheken.

De Consumentenbond laat weten het eigenlijk niet eerlijk te vinden dat een betalingsachterstand op een kleine lening gekoppeld wordt aan zoiets belangrijks als het wel of niet verstrekken van een hypotheek. Consumenten kunnen vaak een reden hebben om iets niet te betalen. Bijvoorbeeld om iets bij een leverancier af te dwingen, aldus de woordvoerster.

Zolang die op zich vreemde koppeling om iemands financile soliditeit af te meten aan een betalingsachterstand van enkele tientjes blijft een aanbieder als ELQ de enige keus, f de eigen bank moet wat coulance tonen. Het is aan te raden om op dat laatste te mikken: probeer eerst enkele traditionele hypotheekverstrekkers. Een enkele procenten hoger liggende rente is op een hypotheekbedrag namelijk een forse som.

Bron: Overgeld.nl 7 mei 2007