Polisvoorwaarden niet altijd transparant

In de particuliere verzekeringssector stelt de verzekeraar de polisvoorwaarden op en heeft de kandidaat-verzekerde, in de fase vr het sluiten van de verzekering, de mogelijkheid die voorwaarden in te zien. Veel verzekeraars hebben de voorwaarden van de meest voorkomende verzekeringsproducten op hun internetsite opgenomen. De consument echter neemt meestal nauwelijks kennis van die voorwaarden, maakt geen vergelijkingen en beperkt zich tot aspecten als de premie, de dekking op hoofdzaken en het eigen risico. Later, en meestal is dat na een afwijzing van een schadeclaim of een teleurstelling over de hoogte van een schadevergoeding, kunnen problemen ontstaan.

Degene die de inhoud van de polisvoorwaarden bepaalt, heeft dan een bijzondere verantwoordelijkheid wanneer hij zich bij een geschil op die voorwaarden beroept. De wet schrijft voor dat bedingen in een overeenkomst duidelijk en begrijpelijk moeten zijn opgesteld. Bij twijfel over de betekenis van een beding prevaleert de voor de wederpartij (in dit geval de verzekeringnemer) gunstigste uitleg. Voor verzekeraars geldt bovendien dat zij zich door ondertekening van de Gedragscode Verzekeraars hebben verplicht om afnemers heldere voorlichting te geven over het product dat zij aanschaffen, over de voorwaarden die daaraan zijn verbonden en over de periode waarvoor het contract geldt. De Gedragscode Verzekeraars schrijft daarnaast voor dat verzekeraars verplicht zijn om duidelijke producten te verkopen en om duidelijk en evenwichtig te zijn voor wat betreft de wederzijdse rechten en verplichtingen.

Polisdekking

Het opmaken van polisvoorwaarden vergt een professionele en veelzijdige deskundigheid. In de eerste plaats is uiteraard de juridische opzet, systematiek en formulering essentieel, in de tweede plaats moet de tekst begrijpelijk zijn voor niet-deskundige polishouders en in de derde plaats mag de tekst geen bepalingen bevatten die strijdig zijn met rechtspraak, wet, tuchtrechtelijke oordelen en gedragscodes.

Het redigeren van polisvoorwaarden is niet eenvoudig. Het is vrijwel niet te doen om in de dekkingsomschrijving en de specifieke uitsluitingen vooraf met alle denkbare situaties rekening te houden. Verzekeraars moeten er niettemin naar streven de polisvoorwaarden zo op te stellen dat deze de bedoelingen zo dicht mogelijk naderen. De opsteller van de voorwaarden wordt geacht de meest deskundige partij in de overeenkomst te zijn. Blijkt de bedoeling onvoldoende duidelijk uit de voorwaarden en leidt een redelijke uitleg van een polisbepaling door de verzekerde tot een uitkomst die verzekeraar niet heeft beoogd, dan zal die uitleg toch door de rechter worden overgenomen.

Van verzekeraars mag in het algemeen worden verwacht dat zij in hun polisvoorwaarden, met name in de uitsluitingsbepalingen, zo weinig mogelijk begrippen hanteren die voor verschillende uitleg vatbaar zijn en dat zij voor veel voorkomende situaties, voor zover mogelijk, een concrete objectieve invulling aan die begrippen geven.

Op het gebied van deze transparantie is onder meer in reispolissen al veel voortgang geboekt. In deze polissen is nu meestal een concrete dekkingsomschrijving opgenomen voor diefstal van bagage in verschillende situaties (bijvoorbeeld uit geparkeerde autos, waarbij de dekking mede afhankelijk is van het type auto en daarmee van de zichtbaarheid van de bagage van buitenaf, of uit koffers die als ruimbagage worden vervoerd). Deze omschrijving verduidelijkt de bepaling dat de verzekerde, op straffe van verlies van het recht op schadevergoeding, de normale voorzichtigheid in acht moet nemen ter voorkoming van diefstal, vermissing en verlies. B ovendien wordt daarbij vaak ook nog onderscheid tussen kostbare zaken en overige reisbagage gemaakt. Dergelijke omschrijvingen geven veel meer duidelijkheid en voorkomen onjuiste verwachtingen.

Ook in recente motorrijtuigpolissen zijn de omstandigheden nader omschreven die aanleiding geven voor een beroep van de verzekeraar op het niet in acht nemen van de vereiste voorzichtigheid. Deze polissen kennen nu vaak een bepaling dat geen recht op schadevergoeding bestaat als de bestuurder zijn voertuig onafgesloten en met de sleutel in het contactslot achterlaat. Daarnaast leidt het bewaren van het kentekenbewijs in het dashboardkastje vaak tot een in de polis genoemde procentuele korting op de uitkering.

Waarschuwing

Verzekeringen echter als garantieverzekeringen, verzekeringen van mobiele telefoons en betalingsbeschermingsverzekeringen bij leningen en kredieten worden vaak nog verkocht zonder voldoende aandacht te geven aan de reikwijdte van de dekking. Dit gebrek aan transparantie bij deze verzekeringen blijft een bron van veel geschillen en is daarom bepaald ongelukkig te noemen. Een waarschuwing aan de consument die dergelijke verzekeringen aanschaft tegen onterechte verwachtingen over de geboden dekking is dan ook op zijn plaats.

Voor het overige blijft het begrip normale voorzichtigheid een bron van meningsverschillen. Normale voorzichtigheid is mijns inziens iets anders dan de - achteraf - te beschrijven optimale voorzichtigheid. Een moment van onbedachtzaamheid is een normaal menselijk verschijnsel, waarvoor nu juist een verzekering is gesloten. Ook de waarde van het verzekerde object is medebepalend voor de vraag wat onder voorkomende omstandigheden onder normale voorzichtigheid moet worden verstaan.

Bron: Overgeld.nl 30 januari 2007